دندان عقل چیست؟
دندانهای عقل دندانهای آسیاب (دندانهای پشتی) هستند که معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل دهه 20 زندگیتان از آخرین و دورترین قسمت از دهان شما بیرون میآیند. این یک بخش طبیعی از رشد دهان است. به طور معمول چهار دندان عقل وجود دارد – دو دندان در فک بالا و دو دندان در فک پایین – اما برخی افراد، کمتر یا حتی هیچ دندانی ندارند.
برخی از دندان های عقل بدون ایجاد مشکل از بین می روند، اما برخی دیگر مشکل ساز هستند و ممکن است نیاز به برداشتن یا درمان دیگری داشته باشند.
نقش اصلی دندان عقل
در گذشته، دندان عقل برای خوردن غذاهای سخت بیشتر مورد نیاز بوده است. اما با تغییر در تغذیه و تکامل انسان، این دندانها به تدریج از کار افتادهاند و در بسیاری از موارد برای عملکرد صحیح دهان لازم نیست.
انواع دندان عقل
سه نوع رویش وجود دارد:
- دندان عقل روییده: این دندان در صورتی که فضای کافی در فک در اختیار داشته باشد، طبیعی رشد میکند و هیچ مشکلی برای فرد ایجاد نمیکند. در مورد کشیدن این دندان اختلاف نظر وجود دارد و عدهای از پزشکان آن را دندان زائد میداند و حتی در صورت سالم بودن هم توصیه به خارج کردن آن دارند اما عدهای دیگر بر این عقیده اند اگر فشاری به دندانهای دیگر وارد نمیکند یا پوسیدگی ندارد کاری به کارش نداشته باشید.
- دندان عقل نهفته: وقتی دندان در فک باقی بماند و اصلآَ از ریشه نتواند خارج شود، دندان عقل نهفته است. اگر فرد درد یا مشکلی در فک خود احساس نکند، شاید اصلا متوجه نداشتن دندان عقل نشود. درصورتی که دندانپزشک درخواست عکس رادیولوژی کند، این دندان در لثه خود را نشان میدهد و پیشنهاد میشود هرچه سریعتر دندان کشیده شود.
- دندان عقل نیمه نهفته: در فرایند رشد دندان عقل، وقتی به صورت نیمه نهفته است و هنوز کامل رشد نکرده است و فقط قسمتی از تاج بیرون است، ممکن است فرد را با مشکلاتی روبرو کند. در بعضی کودکان که کمخونی یا راشیتیسم دارند، یا به دلیل ارث یا هماهنگ نبودن اندازه فک برای رویش دندان، دندان عقل نیمه نهفته شیوع دارد. درد در هنگام رشد، شایعترین عارضه است که در بعضی افراد همراه با سر درد هم خواهد بود. اما عوارض این دندان بیش از اینهاست.
مشکلات شایع دندان عقل
1. ناهنجاری در رشد: برخی افراد ممکن است تجربه کنند که دندان عقل به نحوی بروز میکند که فضای مناسب ندارد و به عنوان دندان ناهنجار تشخیص داده میشود.
2. درد و التهاب: بروز دندان عقل ممکن است با درد و التهاب همراه باشد. این ممکن است نتیجه فشار ناشی از فضای کم در دهان باشد.
3. تعداد ناکافی فضا: اگر فضای کافی برای رشد دندان عقل وجود نداشته باشد، ممکن است به دندانهای مجاور فشار وارد کند و باعث تغییر موقعیت آنها شود.
راهنماییهای مراقبتی از دندان عقل
مراجعه به دندانپزشک: برای بررسی وضعیت دندان عقل و ارائه راهنماییهای مراقبتی، مراجعه به دندانپزشک ضروری است.
تصویربرداری دندانی: برای ارزیابی دقیقتر موقعیت دندان عقل و اطمینان از عدم وجود مشکلات جدی، تصویربرداری دندانی میتواند مفید باشد.
توسعه تکنیکهای بهداشت دهان: دندان عقل همانند سایر دندانها نیاز به مراقبت دقیق دارد، از جمله مسواک زدن منظم و استفاده از نخ دندان.
پیگیری درمان: در صورت نیاز به خراشیدن دندان عقل یا درمانهای دیگر، پیگیری درمانهای پیشنهاد شده توسط دندانپزشک ضروری است.
