پیشگیری از پوسیدگی زودرس دندانهای شیری؛ چرا باید زودتر اقدام کنیم؟
وقتی صحبت از سلامت دهان و دندان کودکان میشود، اغلب خانوادهها تصور میکنند که دندانهای شیری به اندازه دندانهای دائمی مهم نیستند، چون در نهایت میافتند. اما واقعیت این است که سلامت دندانهای شیری، پایهگذار سلامت کلی دهان در آینده است. اگر به دنبال خدمات دندانپزشکی اطفال در تهران هستید یا نگران پوسیدگی زودرس دندان کودک خود هستید، این مقاله به شما کمک میکند تصمیمهای آگاهانهتری بگیرید.
پوسیدگی زودرس دندان شیری چیست؟
پوسیدگی زودرس دندانهای شیری که در اصطلاح علمی به آن Early Childhood Caries (ECC) گفته میشود، نوعی پوسیدگی شدید و سریعپیشرفت است که معمولاً در سنین زیر ۶ سال رخ میدهد. این پوسیدگی اغلب از دندانهای جلویی فک بالا شروع میشود و اگر بهموقع درمان نشود، به سایر دندانها نیز سرایت میکند.
علت اصلی آن مصرف مکرر مواد قندی، بهویژه نوشیدنیهای شیرین مثل شیر شیشهای شبانه یا آبمیوههای صنعتی است. اما تنها عامل، تغذیه نیست؛ بهداشت ضعیف دهان، ناآگاهی والدین و مراجعه نکردن به دندانپزشک هم در این زمینه نقش زیادی دارند.
چرا سلامت دندانهای شیری اهمیت دارد؟
برخی والدین تصور میکنند که پوسیدگی دندانهای شیری مهم نیست چون این دندانها موقتی هستند. اما پوسیدگی زودرس میتواند:
درد و ناراحتی شدید برای کودک ایجاد کند
باعث اختلال در تغذیه و خواب کودک شود
منجر به عفونت و آسیب به دندانهای دائمی در حال رشد شود
رشد فک و تکلم را دچار مشکل کند
نیاز به درمانهای پرهزینه و تهاجمی ایجاد کند
حفظ دندانهای شیری سالم یعنی ایجاد یک بستر مناسب برای رشد طبیعی، اعتمادبهنفس و زندگی راحتتر کودک.
چگونه از پوسیدگی زودرس جلوگیری کنیم؟
خوشبختانه پیشگیری از پوسیدگی دندانهای شیری نه تنها ممکن، بلکه بسیار سادهتر از درمان آن است. چند نکتهی کلیدی در این زمینه وجود دارد:
۱. مراقبت از دهان از نوزادی شروع میشود
از زمان تولد، حتی پیش از رویش اولین دندان، باید به بهداشت دهان توجه کرد. تمیز کردن لثههای کودک با یک گاز استریل مرطوب بعد از هر وعده غذایی، میتواند شروع خوبی باشد.
۲. مسواک از اولین دندان
به محض اینکه اولین دندان ظاهر شد (معمولاً در ۶ ماهگی)، باید از مسواک مخصوص کودکان و خمیر دندان فلورایددار با مقدار کم (اندازه دانه برنج) استفاده شود.
۳. کنترل مصرف قند
مهمترین عامل پوسیدگی زودرس، مصرف مکرر قندهاست. نوشیدنیهای شیرین، آبمیوههای صنعتی، شیر شبانه بدون تمیز کردن دهان بعد از آن، همگی به پوسیدگی منجر میشوند.
۴. مراجعه منظم به دندانپزشک
اولین ویزیت دندانپزشکی باید پیش از یکسالگی کودک انجام شود. در کلینیک دندانپزشکی سوفیا، تیم متخصص دندانپزشکی کودکان در تهران آمادهاند تا با معاینههای منظم، از بروز پوسیدگی پیشگیری کرده و آموزشهای لازم را به والدین بدهند.
۵. استفاده از فلوراید و سیلانت
فلوراید تراپی و استفاده از سیلانتها (پوششهای محافظتی برای شیارهای دندان) یکی از مؤثرترین راهها برای جلوگیری از پوسیدگی هستند. این خدمات بهطور ویژه در کلینیکهای تخصصی دندانپزشکی اطفال ارائه میشوند.
۶. نقش والدین؛ آموزش و الگوسازی
کودک از رفتار والدین الگو میگیرد. وقتی پدر و مادر خودشان مسواک میزنند و به سلامت دهان اهمیت میدهند، کودک نیز این رفتار را یاد میگیرد. همراهی در مسواکزدن، تشویق کودک و تبدیل این کار به یک بازی شاد، نقش مهمی در موفقیت آن دارد.
اشتباهات رایجی که باعث پوسیدگی میشوند
گاهی والدین ندانسته کارهایی انجام میدهند که باعث تسریع در پوسیدگی دندانهای شیری میشود. مثلاً:
خواباندن کودک با شیشه شیر شبانه بدون مسواک زدن
استفاده زیاد از پستانکهای شیرینشده
تمیز نکردن دهان نوزاد پس از تغذیه
مصرف زیاد تنقلات شیرین در میانوعدهها
تأخیر در مراجعه به دندانپزشک
شناخت این اشتباهات، قدم اول در مسیر پیشگیری است.
نقش کلینیک دندانپزشکی در پیشگیری
یکی از نقاط قوت کلینیکهایی مثل کلینیک دندانپزشکی سوفیا، ارائه خدمات تخصصی بر اساس سن کودک، شرایط روانی او، و همکاری با والدین است. تیم متخصص در این مجموعه با حوصله و مهربانی با کودکان رفتار میکند، فضای محیط را برای آنها امن و دوستانه میسازد، و به والدین آموزشهایی کاربردی ارائه میدهد. همچنین، طرحهای پیشگیرانهای مثل برنامههای سالانه فلورایدتراپی، بررسی وضعیت دندانها، و ثبت سوابق به شکل منظم، باعث کاهش چشمگیر موارد پوسیدگی میشود.
نتیجهگیری؛ دندانهای سالم، کودک شاد
سلامت دهان و دندان فقط ظاهر لبخند کودک نیست، بلکه پایهای برای سلامت عمومی بدن، رشد روانی، و کیفیت زندگی اوست. پیشگیری از پوسیدگی زودرس دندانهای شیری نه کار پیچیدهای است، نه پرهزینه؛ تنها نیازمند آگاهی، توجه روزانه، و همکاری والدین و دندانپزشکان است.
اگر به دنبال دندانپزشکی کودکان در تهران هستید که علاوه بر درمان، نگاه ویژهای به پیشگیری و آموزش داشته باشد، حتماً مشاوره با مجموعههایی مانند کلینیک دندانپزشکی سوفیا را در برنامهتان قرار دهید. فراموش نکنید، مراقبت امروز، تضمین لبخند سالم فرداست.
